«ЭПОС - Ғашықтық жыр» айдарының архиві
Қазақ қолжазбаларының қысқа сипаттамасы
Қолжазбаның атауы
Шаһизада — Саламат
Қолжазбаның жанры
Ғашықтық жыр
Қысқаша мазмұны
Шаһзада патшаның баласы Олжастың Сақыпжамал сұлуға қосылу жолындағы күресі сипатталады.
Қолжазбаның атауы
Хасен — Жәмила
Қолжазбаның жанры
Ғашықтық жыр
Қысқаша мазмұны
Хасен де, Жәмила да кедей отбасында өскен. Жүніс деген бай Жәмилаға құда түседі. Хасен мен Жәмила келісіп, бірге қашады. Ел ішінде көтеріліс басталып, екі жас көтеріліске қатысады.
Қолжазбаның атауы
Түкібай — Шолпан
Қолжазбаның жанры
Ғашықтық жыр
Қысқаша мазмұны
Шолпан атты қыз көп қиындықпен сүйген жігіті Түкібайға қосылады.
Қолжазбаның атауы
Салиха мен Сәмен
Қолжазбаның жанры
Ғашықтық дастан
Қысқаша мазмұны
Ясукей деген ханның Салиха атты қызы 16 жасында Сәмен деген жігітпен сөз байласады. Қыз әкесі разылық бермейді. Екі ғашық қашады. Дастан екі жастың өлімімен аяқталады.
Қолжазбаның атауы
Сағат пен Жалайдархан
Қолжазбаның жанры
Ғашықтық жыр
Қысқаша мазмұны
Құлдың баласы Сағат досы Жалайдарханды қиын жағдайдан құтқарып, ақырында оның сүйген қызына қосылуына көмектеседі.
Қолжазбаның атауы
Сағит пен Сағат
Қолжазбаның жанры
Ғашықтық жыр
Қысқаша мазмұны
Сағат Сағитты өзінің қарындасы Гүлжиһанға үйлендіреді. Ақырында екеуі де мұратына жетеді.
Қолжазбаның атауы
Ошағанның бүлігі
Қолжазбаның жанры
Ғашықтық жыр
Қысқаша мазмұны
Жырда құл ретінде күн кешкен Ошаған деген жігіттің бостандыққа шыққаны, жары, екі баласымен бақытты өмір сүргені туралы жырланады.
Қолжазбаның атауы
Орқа-Күлше
Қолжазбаның жанры
Ғашықтық жыр
Қысқаша мазмұны
«Орқа–Күлше» дастанында бала кезінен атастырылып, кейін қосылған Орқа мен Күлшенің махаббаты баяндалады. Күлшенің сұлулығына қызыққан Бәни Омар мен Мәлiк Мақсан оны тартып алуға әрекет жасайды. Орқа Бәни Омарды жеңгенімен, өзі елден кеткен кезде Күлшенің әкесі Қалел дүние үшін қызын Мақсанға бермек болады. Орқаға Күлшенің өлгені туралы жалған хабар жеткізіліп, ол қатты қайғырады, ал Күлше Мақсанның қолында қалады. Алайда Күлше Орқаға деген адалдығынан айнымайды. Кейін Орқа Күлшенің тірі екенін біліп, оны іздеп тауып, екеуі қайта қауышады. Мақсан олардың шынайы махаббатын түсініп, екі жастың қосылуына мүмкіндік береді.