∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

قوزى كورپەش – بايان / Қозы Көрпеш – Баян

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
قوزى كورپەش – بايان / Қозы Көрпеш – Баян
3. Авторы (Айтушы)
Белгісіз
4. Жинаушы, тапсырушы:
Илья Николаевич Березин
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
1834 жылы Омбы қаласында жазылған.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
18. Мф
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б. 7; Ж.525
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Кеңсе қағазына қара сиямен жазылған.
10. Қолжазба графикасы
Араб әрпінде
11. Жанры
Ғашықтық жыр
12. Қысқаша мазмұны
Қозы асық ойнап журіп бір баланың сақасын ұтып алады, байқамай кемпірдің өрмегін үзеді. Екеуі де: «Баянды неге іздемейсің?» —дейді. Қозы үйіне келіп: «Маған құл да, кемпір де «Баян» дейді, сен оның кім екенін маған айт», — дейді. Анасы Қозының жолында кездесетін барлық қиындықтарды айтады. Қозы оған тоқтар емес, анасы Баянның жөнін айтып, Қозыны жолға шығарады. Қозы бір ауылға келіп Сарыбайдың, Баянның халінен хабар біледі. Сарыбай Қозыны көріп үйіне алып келеді, Қозы жылқы бағады. Көп ноғай жиналып тойға барады, желідегі құлындар боран астында қалады. Шұрқыраған құлынның даусына шыдай алмай, Баян далаға шығады, құлын теуіп жығылған Қозыны, оның алтын айдарын көреді. Жеңгесімен екеуі Қозыны Баянның күймесіне алып келеді, сол кезде оларды бір бала көріп, тойдағыларға хабарлайды. Ноғайлылар Қозыны жазаламақ болып, тойға шақырады. Оны білген Қозы қашады. Баянның ақылды торғайы болады. Ол Қозыдан хабар әкеліп жүреді. Бір жеңгесі торғайды ұстап алып қинағанда, ол «Шоқ» деген сөзді айтады. Сарыбай мен Қодар Шоқтерекке барады. Қодар қамыс оқпен атып Қозының мойнын үзеді, басын Баянға әкеп береді. Баян Қодарға құдық қаздырып, кебіспен су алдырып ішіп, құдықтың ішінде Қодарды бида пышақпен өлтіреді. Өзі де Қозының басына келіп өледі.
13. Басы:
Жетім Қозы анасынан жетім қалды.
14. Соңы:
Болсын солай һәркімнің алған жары.
15. Қосымша мәлімет
Қолжазбаны 1951 жылы Б.Т. Дуйсенбаев іздестіріп тапқан. Негізгі қолжазба Санкт-Петербургтағы Шығыстану институтының қолжазба бөлімінде сақтаулы (ф. 5, хр. 12). Әдебиет және өнер институтының қорына 1965 жылы алынды. Бул нұсқа көшірушінің атымен Дербісәліұлы нұсқасы деп аталады.
16. Сандық көшірменің болуы
17. Сипаттаманы дайындаған:
Нәзира Сәрсек