Оспан байдың жазғы жайлауы болған. Оспан беделді, ауқатты болған, онымен қоса адал болған, кедейлерге көмегін беріп отырған. Ұжымдастыру кезеңі басталып, ауқатты адамдардың малы тартып алынды. Ашаршылық басталды. Ауылда халық киіз үйлерін құлатып, шаңырақтарын кеміре бастаған. Бұл сұмдық бірнеше күн болады. Содан бұл жер «Шаңырақкемір» деп аталды.

Майлыкент деген өңірде Түлкібас деген әулие кісі өмір сүріпті. Өзі әулие болса да, өте қарапайым болыпты. Ел ішінде оған сенбей, күле қарағандар да болған екен. Бір күні Түлкібас Қосемшек деген төбенің етегіндегі өзенге түйесін суғармаққа апарады. Сол кезде оған сенбейтін бір топ адам артынан әжуалап қарап күліпті. Бұған шыдамаған Түлкібас әулие артына қарап, оларға түкіріп қалыпты. Сол мезет олар езіліп кетіп, әрқайсысы бір-бір бастауға айналады. Осыдан бастап ел оған сене бастайды.

Аңызда Жуантөбенің Бетпақдала жақ бөктерінде Тізебүккен деген бұлақтың аталу тарихы туралы айтылады. Жергілікті қарияның айтуы бойынша: Сарыарқаға бет алған керуендер, жолаушылар жазық далада шаршап-шалдығып, маңдай тіреп, тізгін тартар мекенді, тізе бүгер орынды сағынышпен аңсайды. Ұзақ жол жүріп, дамыл алатын жер осы мөлдір бұлақтың басы болады. Сондықтан да бұл бұлақ «Тізебүккен» деп аталады.

Баяғыда бұрынғы Қарасора ауылында бір үлкен аждаһа пайда болыпты. Ол елге тыныштық бермепті. Малды малдай, адамды адамдай қырыпты. Ауыл адамдары әбден сасыпты. Осы ауылда бір молда болыпты. Молда әбден бұл аждаһаны сиқырмен дуалап, бірнеше ғасырға сиқырлап қатырып қойған екен. Содан сол молданың құдіретінің арқасында ауыл тыныштық тауып қалыпты. Аждаһаны ауыл сыртындағы Төрткүл деген төбеге қырға көміпті. Сондықтан бұл жер Төрткүл төбе деп аталыпты.

Аңызда Топар мен Жандар деген ағайындылардың қалмақтарды жеңгені жайлы айтылған. Қалмақтар мынадай шарт қойған екен: бұқа мен бұқаны сүзістіріп, айғыр мен айғырды төбелестіріп, балуан мен балуанды күрестірейік деген. Сонда қазақтың бұқасы да, айғыры да, балуаны да жеңіске жетіп, қалмақтар жерді бейбіт жолмен тастап кеткен.

Баяғыда Арқада өмір сүрген жұрт ел қорғайтын батыры болуын арман етіпті. Күндердің күнінде бір отбасында алтын айдарлы бала дүниеге келеді. Бала күн санап өседі. Туған-туысқандары баланы «Толағай» деп атайды. Бір күндері елде қуаңшылық болып, ел күйзеліске ұшырайды. Еліне көмегін тигізгісі келген Толағай дана ақсақалға барып, ақыл сұрайды. Ақсақал жаңбырдың жоқтығы таудың болмауынан екенін айтады. Толағай ақсақалдың нұсқауымен Алатауға барып, еліне тау беруін өтінеді. Баланың ерлігіне риза болған Алатау бала тауды Толағайға арқалатып жібереді. Ұзақ жол жүрген Толағай елінің шетіне іліне бере тізесі бүгіліп, құлап түседі де, ұйқыға кетеді. Арқасындағы таудан басылып қалған Толағай күні бүгінге дейін ұйықтап жатыр дейді. Сол тауды ел «Толағай» деп атап кетіпті.

Елге жауыздығымен белгілі Айтық деген ханның төрт ұлы болған екен. Өлер алдында хан ұлдарынан билеп отырған жұрттың малын жеп, байлығы мен атағын сақтап қалуға уәде алады. Кенже ұлы әкесінің сөзіне келіспеген соң, үш ағасы аяқ-қолын байлап, өзенге лақтырып жібереді. Содан бері сол өзен басқа үш өзенге қарама-қарсы ағатын болыпты.

Ерте заманда Ермек деген батыр елінде еншілеп кеткен бір бәйге атын қайтарып алмақ болып, жолға аттанғалы жатқанда, жолдасы тұрып: «Енді біз қай жерде кездесеміз?» деген екен. Сонда Ермек: «Егер мен күрең бәйгімді алып қайтсам, осы тұрған жеріміздің жол жиегінде бір теректен қиған таяқты шаншып кетем, ол менің олжалы қайтқандығымның белгісі болмақ» деген екен.