Қалқаман мен Мамыр сүйіп қосылады. Бірақ Мамыр қапыда қаза табады.

Тоқымбеттің махаббат жолындағы ерлік күресі баяндалады. Бас жағында Тоқымбеттің әкесі мен шешесі туралы мәлімет беріледі, соңында Тоқымбет туралы қысқаша эпилог жазылған.

Тоқымбет пен Гүләйімнің қашып шығып, Әйеке байға келіп, паналаған жерінен тоқталады.

Тоқымбет жасында әкесі өліп, шешесі мен екеуі байлардың малшысы болып күнелтеді. Жігерлі өскен Тоқымбет нағашысы Әлімді іздеп тауып, шешесін сонда қалдырады. Өзі батыр, мерген, әнші жігіт жүйрік ат сатып алып, ел аралап кетеді. Тоқымбет Қаратау бойында бір үлкен тойға кездеседі. Осы тойдағы жүлдені Тоқымбет жеңіп алады. Ол бір байдың Гүләйім атты қызына ғашың болып, нағашысы Әлімге келіп паналайды. Осыған байланысты ел арасында үлкен дау басталады. Тоқымбет қуғыншылардың қолына үш түсіп, өзінің батырлығы мен тапқырлығы арқасында құтылып, Гүләйіммен екеуі Бағаналы Ерден батырға келіп, басынан өткен бар оқиғаны баян етеді. Аға сұлтан Ерден батыр бұларды қарсы алып, жұртты жинап, үлкен той-думан жасап, бастарына отау тігіп, ел қатарына қосады. Сөйтіп екі жас мақсатына жетеді.

Еңлік пен Кебек бірге қашып, тауды паналап, мерт болады.

Кебек Нысан абызға бал ашқызады. Осы арада абыздың айтқаны, Кебектің аңға кеткен жері үзіліп қалған. Оқиғасының жалғасы Кебектің қыздың үйіне келіп, қонақ болып отырғанынан басталады. Еңлік еліне тілек айтып тұрғанда оқиға бітеді.

Кебек атына мініп, аң аулауға шығады. Жалбы өзені бойындағы бір матай шалының үйіне кеп түседі. Қызының аты Еңлік екен. Екеуі сөз байласып, жартас түбінде кездесіп жүреді. Бұлардың бұл ісін ауыл- аймағы біліп қойған соң, жүкті қыз Кебекпен бірге қашып кетеді. Тауға барып паналайды. Күні жетіп, Еңлік бір ұл табады. Кеңгірбай Кебекті ұстауға жар салады. Кебек Күреңмен Еңлікті мінгестіріп қашады. Жүз кісі қуады. Бір тастан секіргенде, Еңлік түсіп қалады да, қолға түседі. Кебекті ат құйрығына тартып, сүйретіп өлтіреді.