Дастанның оқиғасы Адам атадан басталып, төрт патшалық; пешдадилер, кейанилер, ашканилер, сасанилер туралы әңгімеленеді. Әуелгі Шит пайғамбар әулетінен өрбіген патшалар тарихының соңы Иранның Кейқауыс атты патшасы мен Тұранның Афрасиаб деген билеушісінің арасында жалғасады. Шайыр шежіресімен бірге атақты батырлар (Нариман, Сам, Зал, Рүстем, Суһраб, Дарап, т.б.) әулетінің де тарихы кеңінен суреттелген. Дастанның оқиғасы Рүстемнің және оның балалары – Парамұраз, Жиһангермен қызы Кіршаштың Афрасиабтың әскерін жеңіп, той-тойлаумен аяқталады.

Шаншархан баласыз болып, алпыс қатынының бірі бала таппай отырғанда, бір кедей адам менің қызым бір ұл, бір қыз табады деп міндетіне алады. Сол қыздан туған бала батыр болып, көп қалмақтарды қырады.

Қасымхан деген патшаның Өсімхан деген баласы Шақшақ патшаның әйеліне ғашық болады. Мұны білген Тазша Өсімханды өлтіреді. Әр түрлі қулық жасап, ханға уәзір болады.

Бұл шығармада Қарашару Сейітқали деген ат-бегінің өзі дегендей атқа жете алмай жүргенде, кезіккен қара шағыр айғырды бар малы тоғыз бесті, бір қойға сатып алады. Оразбай деген кісінің жасаған үлкен тойында бесті айғырын бәйгеге қосады. 82 жүйріктен шағыр айғыр озып келеді. Қара шағыр айғырдың Сейітқалидың атын шығарғанымен аяқталады. Сол сияқты жырда оның басқа да жақсы қасиеттері сөз болады.

Дастанда үш хикая баяндалады. Біріншісі: Харун Рашид патшаның түнде жүріп жалған патшаны көргені, екіншісі: сандықтағы әйелдің өлімі, ал үшіншісі: Мысыр патшасының екі ұлы Шамсуддин мен Нуриддин және олардың бастан кешкен оқиғалары туралы. Дастан оқиғасы “Мың бір түн” сюжетінен алынған.

Дашты Қыпшақ елін билеген Қалетше деген қатал патша болады. Соғысқа жарар мал таба алмай отырған жетімнің жалғыз өгізін тартып алады. Баланы зынданға салады. Зынданда сегіз жыл жатып Құбыл он беске келеді. Хазірет қыдыр аян беріп, балаға ғылым үйретеді. “Мұратыңа жетсін, еліне үкім өтсін”, – дейді. Өзінің ақыл-айла тапқырлығымен және Сауық пен Ғасылардың (Жаһанның бұрынғы уәзірі) көмегімен Қалетшеден кегін алады. Кейін Жаһангер мен Қалетше татуласады. Қызылбастың палуаны Еренді жеңеді. Осы жерден дастан бітіп аяқталмай қалған.

Ертеде Бағдат шаһарында білімді қажы өмір сүрген екен. Қажы бір күні Құран оқып отырып, “кімде-кім түнде барып бақ ішінде бес бес намаз оқыса сауабы тиеді” деген сөзді көзі шалып қалады. Түнде бақ ішіне барып намаз оқымақшы болғанда, ұрыға тап болады. Әрі қарай қажы мен ұры арасында болған жағдай баяндалады.

Ертеде Моңғол жерінде Шарун деген перзентсіз патша өмір сүреді. Түсінде аян алған соң, басқа елден әйел іздетеді. Уәзірлері жолда кедей Дандун мен оның жас әйелі Үлнені кездестіреді. Патша Үлнеге қызыққанымен, ерлі-зайыптылар кейін байып, үш ұл сүйеді. Үш ұлы ақылды әрі әділ болып өсіп, «Үш ойшыл» атанады. Кіші ұл патша қызына үйленіп, кейін әділ патша болады. Оның Дән-Симан атты қызы күн нұрынан жүкті болған соң, сандыққа салынып, дарияға ағызылады. Оны балықшы ағайындылар тауып алып, кішісі Дән-Симанға үйленеді. Дән-Симан Тімушин атты ерекше ұл, кейін егіз ұл туады. Одан әрі шығармада осы балалардың бастан кешкен оқиғалары баяндалады.