«ЭПОС - Діни дастан» айдарының архиві
Қазақ қолжазбаларының қысқа сипаттамасы
Қолжазбаның атауы
Діни қисса /دىنى قىسسا
Қолжазбаның жанры
Діни дастан.
Қысқаша мазмұны
Мұртаза Жолақұлы жинаған «Діни қиссалар» дін, имандылық, Ислам туралы жазылған. Діни қиссалардың бас жағы өсиет пен қанатты сөздер үлгісінде жазылған. Онда жастарға өнеге, ғибрат боларлық: «Ынсаният табылмас таласқанмен, Болмайды түзу біреу адасқанмен», – деген сияқты нақыл сөздер айтылады. Сондай-ақ: «Бірінші топтан таңдап бір жүйрік мін, Екінші топтан таңдап бір қылыш ал, үшінші топтан таңдап бір сұлу ал», – дегендей бозбала жастарға қаратып өсиеттер жазылған. Ары қарай Исламның шығуы мен Мұхаммед пайғамбар өмірі, имандылық, мұсылманшылық пен кәпірлік жайлы сөз болады. Адам Ата мен Хауа Ананың Әзірейіл жолдан тайдырып, күнә жасағандары туралы айтылады.
Қолжазбаның атауы
Қисса Зарқұм / قىسسا زارقۇم
Қолжазбаның жанры
Діни дастан.
Қысқаша мазмұны
Қиссада Зарқұм патша мен Мұхаммед пайғамбар арасындағы діни соғыс, Ғали арыстанның яһуд батыры Жанәбілмен жекпе-жегі және Жанәбілдің исламды қабылдап, әкесіне қарсы соғысқаны баяндалады.
Қолжазбаның атауы
Зархом
Қолжазбаның жанры
Діни дастан.
Қысқаша мазмұны
Қиссада Зарқұм патша мен Мұхаммед пайғамбар арасындағы діни соғыс, Ғали арыстанның яһуд батыры Жанәбілмен жекпе-жегі және Жанәбілдің исламды қабылдап, әкесіне қарсы соғысқаны баяндалады.
Қолжазбаның атауы
Шахий-Зархун дастаны
Қолжазбаның жанры
Діни дастан.
Қысқаша мазмұны
Қиссада Зарқұм патша мен Мұхаммед пайғамбар арасындағы діни соғыс, Ғали арыстанның яһуд батыры Жанәбілмен жекпе-жегі және Жанәбілдің исламды қабылдап, әкесіне қарсы соғысқаны баяндалады. Мұсылмандардың аз болса да, Аллаға сенімінің арқасында жеңіске жетуі дәріптелген шығарма ұйқасты өлеңмен жазылған.
Қолжазбаның атауы
Зарқұм.
Қолжазбаның жанры
Діни дастан.
Қысқаша мазмұны
Қиссада яһуд патшасы Зарқұм мен Мұхаммед пайғамбардың арасында болған діни соғыс баяндалады. Майданда Пайғамбарымыздың күйеу баласы Ғали арыстанның жекпе-жекке шығу көрінісі баса баяндалады. Мұнда Ғалидың яһуд батыры Жанәбілмен жекпе-жекке шығып, кейіннен Жанәбілдің Ислам дінін қабылдап, өз әкесіне қарсы соғысады. Дастанда мұсылмандардың аз болуы, бірақ олардың Аллаға сенімінің арқасында жеңіске жетуі Исламның жетістігі екені айқын көрсетіледі. Қисса мазмұны діни мағынаны қамтиды. Негізінде шебер ұйқасқан өлең жолдарымен жазылған.
Қолжазбаның атауы
Зарқұм / زارقۇم
Қолжазбаның жанры
Діни дастан.
Қысқаша мазмұны
Қиссада яһуд патшасы Зарқұм мен Мұхаммед пайғамбардың арасында болған діни соғыс баяндалады. Майданда Пайғамбарымыздың күйеу баласы Ғали арыстанның жекпе-жекке шығу көрінісі баса баяндалады. Мұнда Ғалидың яһуд батыры Жанәбілмен жекпе-жекке шығып, кейіннен Жанәбілдің Ислам дінін қабылдап, өз әкесіне қарсы соғысады. Дастанда мұсылмандардың аз болуы, бірақ олардың Аллаға сенімінің арқасында жеңіске жетуі Исламның жетістігі екені айқын көрсетіледі.
Қолжазбаның атауы
Зарқұм қиссасы / زارقۇم قىسساسى
Қолжазбаның жанры
Діни дастан.
Қысқаша мазмұны
Қиссада яһуди патшасы Зарқұм мен Мұхаммед пайғамбар бастаған мұсылмандар арасындағы діни соғыс баяндалады. Майдандағы негізгі оқиғалардың бірі – Пайғамбардың күйеу баласы Ғали мен яһуди батыры Жанобілдің жекпе-жегі. Кейін Жанобіл ислам дінін қабылдап, өз әкесіне қарсы соғысады. Мұсылмандар саны аз болса да, Аллаға деген сенімінің арқасында жеңіске жеткені шығармада айқын көрсетіледі.
Қолжазбаның атауы
Төлеке қожа / تۆلەکە قوجا
Қолжазбаның жанры
Діни дастан.
Қысқаша мазмұны
Бұл дастанда мұсылман мен кәпірлер арасындағы шайқас суреттеледі.