«МАУСЫМДЫҚ ФОЛЬКЛОР - Жарапазан» айдарының архиві
Қазақ қолжазбаларының қысқа сипаттамасы
Қолжазбаның атауы
Жарамазан
Қолжазбаның жанры
Жарапазан.
Қысқаша мазмұны
«Жарамазанның» бұл қысқа нұсқасы жоғарыдағы мәтіндердің айтыла-айтыла әбден ел құлағында жатталып қалған шумақтарынан құралған. Үш-төрт тармақты өлең жолдарынан тұрады. Он бір буынды қара өлең ұйқасымен айтылады.
Қолжазбаның атауы
Жарамазан
Қолжазбаның жанры
Жарапазан.
Қысқаша мазмұны
Бұл мәтін төрт, бес және екі тармақты өлең жолдарынан құрылған. Мазмұндық, көркемдік жағынан басқа мәтіндерден айтарлықтай айырмашылық жоқ. Он бір-он екі буынды өлең үлгісінде айтылады.
Қолжазбаның атауы
Жарамазан
Қолжазбаның жанры
Жарапазан.
Қысқаша мазмұны
Мәтінде мұсылманның бес парызының бірі – ораза ерекше дәріптеледі. Алайда өзге мәтіндерге қарағанда өлең ұйқасы, көркемдігі жағынан солғындау. Өлең жолдары жиі қайталанады. Он бір-он екі буынды өлең түрінде айтылады.
Қолжазбаның атауы
Жарамазан
Қолжазбаның жанры
Жарапазан.
Қысқаша мазмұны
Мәтін тұтастай бата-тілек айтуға құрылған. Ішінара шариғатқа ұйытып, ізгілікке шақыру да қамтылады. Өлең құрылысы төрт, алты, жеті, сегіз тармақтан тұрады. Аралас буынды, өлең түрінде айтылады.
Қолжазбаның атауы
Жарапазан
Қолжазбаның жанры
Жарапазан.
Қысқаша мазмұны
Екі шумақты қысқа ғана мәтінде бата-тілекпен қоса, үй иесіне мақтау-мадақ айтылады. Өлең өзара жұптасқан егіз ұйқасқа құрылған. Аралас буынды өлең үлгісінде келеді.
Қолжазбаның атауы
Жарамазан
Қолжазбаның жанры
Жарапазан.
Қысқаша мазмұны
Өлең өзге мәтіндерге қарағанда көлемді әрі көркемдік қуаты жоғары. Мәтінге жаңа мазмұнды тармақтар қосылған. Он бір буынды өлең үлгісімен айтылады.
Қолжазбаның атауы
Жарамазан
Қолжазбаның жанры
Жарапазан.
Қысқаша мазмұны
Мәтіннің негізгі идеясы басқа нұсқалардағыдай имани құндылықтарды дәріптеу, бата беру, мадақтау болғанымен, өлең тармақтарында біршама мағыналық өзгешеліктер кездеседі. Дегенмен қалыптасқан жаттанды жолдар басым. Өлең аралас ұйқасқа құрылған. Он бір-он екі буынды өлең үлгісінде келеді.
Қолжазбаның атауы
Жарамазан
Қолжазбаның жанры
Жарапазан.
Қысқаша мазмұны
Бұрын жарияланбаған бұл мәтінде ислам дінін дәріптеп, үй иесіне алғыс, бата-тілек айтылады. Өлеңнің көп бөлігі бұрын айтылып жүрген жаттанды жолдардан құралған. Он бір буынды қара өлең үлгісіне құрылған.