«ПРОЗАЛЫҚ ФОЛЬКЛОР - Аңыз - Діни аңыз» айдарының архиві
Қазақ қолжазбаларының қысқа сипаттамасы
Қолжазбаның атауы
Жетім Құбыл.
Қолжазбаның жанры
Хикалық дастан.
Қысқаша мазмұны
Дешті елінің қатал патшасы Қалетше соғымға мал таппай, жетім Құбылдың жалғыз өгізін тартып алып, өзін зынданға қамайды. Құбыл зынданда сегіз жыл жатып, он беске толғанда, Қызыр оған ғылым үйретіп, батасын береді. Әділдікті жақтаған уәзірлер Сыдық пен Қасыр да зынданға түседі, бірақ үшеуі босап шығады; Құбыл әйел кейпіне еніп, Қалетшені әуреге салады. Жау шапқанда, Қалетше тауға қашады, ал елді қорғаған Құбыл Иран батырын жеңіп, Күлейшаға үйленеді.
Қолжазбаның атауы
Жетім Құбыл
Қолжазбаның жанры
Хикалық дастан.
Қысқаша мазмұны
Армұз патшасы Жаһанша мен уәзірі Халибша перзенттері дүниеге келсе, оларды атастыруға уәделеседі. Жаһанша қайтыс болған соң, Халибша сертін бұзып, Жаһангерді қуып жібереді. Жаһангер Сыдық пен Ғасырдың көмегімен Халибшадан кегін алып, кейін онымен татуласады. Еренді жеңіп, Мірді Армұздан қуған соң, Халибшаның қызы Гүләйшаға үйленеді.
Қолжазбаның атауы
Жетім Құбыл қиссасы
Қолжазбаның жанры
Хикалық дастан.
Қысқаша мазмұны
Армұз патшасы Жаһанша мен уәзірі Халибша балалары дүниеге келсе, құда болуға уәделеседі. Жаһангер мен Гүләйша туады, бірақ Жаһанша қайтыс болған соң, Халибша сертін бұзып, Жаһангерді қуып жібереді. Жаһангер Сыдық пен Ғасырдың көмегімен Халибшадан кегін алып, кейін онымен татуласады. Еренді жеңіп, Мірді Армұздан қуған соң, Гүләйшаға үйленеді.
Қолжазбаның атауы
Жаһангер жетім
Қолжазбаның жанры
Хикалық дастан.
Қысқаша мазмұны
Армұз патшасы Жаһанша мен уәзірі Халибша балалары дүниеге келсе, құда болуға уәделеседі. Жаһангер мен Гүләйша туады, бірақ Жаһанша қайтыс болған соң, Халибша сертін бұзып, Жаһангерді қуып жібереді. Жаһангер Сыдық пен Ғасырдың көмегімен Халибшадан кегін алып, кейін онымен татуласады. Еренді жеңіп, Мірді Армұздан қуған соң, Гүләйшаға үйленеді.
Қолжазбаның атауы
Жаһангер Құбыл
Қолжазбаның жанры
Хикалық дастан.
Қысқаша мазмұны
Армұз патшасы Жаһанша мен уәзірі Халибша балалары дүниеге келсе, құда болуға уәделеседі. Жаһангер мен Гүләйша туады, бірақ Жаһанша қайтыс болған соң, Халибша сертін бұзып, Жаһангерді қуып жібереді. Жаһангер Сыдық пен Ғасырдың көмегімен Халибшадан кегін алып, кейін онымен татуласады. Еренді жеңіп, Мірді Армұздан қуған соң, Гүләйшаға үйленеді.
Қолжазбаның атауы
Жаһангер Құбылдың дастаны / جاھانگەر قۇبىلدىڭ داستانى
Қолжазбаның жанры
Хикалық дастан.
Қысқаша мазмұны
Армұз патшасы Жаһанша мен уәзірі Халибша балалары болса, оларды құда етпекке уәделеседі. Жаһангер мен Гүләйша дүниеге келеді, бірақ Жаһанша қайтыс болған соң, Халибша сертін бұзып, Жаһангерді қуып жібереді. Жаһангер Сыдық пен Ғасырдың көмегімен Халибшадан кегін алып, онымен татуласады; Еренді жеңіп, Мірді Армұздан қуып, Гүләйшаға үйленеді.
Қолжазбаның атауы
Жаһангер жетім
Қолжазбаның жанры
Хикалық дастан.
Қысқаша мазмұны
Армұз шаһарының патшасы Жаһанша мен уәзірі Халибша балалары болса, оларды құда етпекке уәделеседі. Тілектері орындалып, Жаһангер мен Гүлейша дүниеге келеді. Жаһанша қайтыс болған соң, Халибша сертін бұзып, Жаһангерді қуып жібереді. Жаһангер бұрынғы уәзірлері Сыдық пен Ғасырдың көмегімен Халибшадан кегін алып, кейін онымен татуласады. Ол Қызылбастың батыры Еренді жеңіп, інісі Мірді Армұздан қуып, ақырында Гүлейшаға үйленеді.
Қолжазбаның атауы
Жауһар Шұнас
Қолжазбаның жанры
Хикалық дастан.
Қысқаша мазмұны
Иемендік саудагер Жауаршонаш жалғыз қызын сандықта жасырып өсіреді. Қызы белгісіз заттың дәмін татқаннан кейін жүкті болып, ұл туады; әкесі оны ғажайыппен келген деп, Әбенғайып атайды. Ақылды болып өскен Әбенғайып саудагерлермен бірге Самақ қаласына барады. Онда астаудағы балықтың Камажай сұлудың сөзіне неге күлгенін түсіндіріп, қыздың әкесі Камал уәзірді алдап, жігіттерді сандыққа жасырып жүргенін ашады. Камал қызын жазалап, Әбенғайыпқа мол сыйлық беріп, еліне қайтарады.