∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Қытай жігітінің сыйлығы.

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Қытай жігітінің сыйлығы.
3. Авторы (Айтушы)
Өміртай Хасенханов – 1922 жылы туған, бұрынғы Жезқазған облысы, Ақадыр ауданы, Әлихан бөлімшесінің тұрғыны.
4. Жинаушы, тапсырушы:
Д.Мұхамеджанов, Ғ.Әбілқасов – Қарағанды мемлекеттік университетінің студенттері (1990 жыл). Қорға тапсырған — Б.Рахымов.
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
Мәтінді Қарағанды мемлекеттік университеті филология факультеті студенттері фольклорлық практика кезінде жазып алған.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты.
7. Шифры
Қ.936.
8. Бет, жол саны, өлшемі
Беті — 2; Парағы — 1; Жол саны — 39. Өлшемі: 20х28; 21х17
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Көк сиямен жазылған.
10. Қолжазба графикасы
Кирилл әрпінде.
11. Жанры
Әңгіме.
12. Қысқаша мазмұны
Тайжан деген белгілі адам елдің бетке ұстар ақындары мен термеші жігіттерін ертіп, Атбасар жәрмеңкесіне барады. Өзі сырнаймен белбеулетіп ән салып, жиналғандардың назарына ілігеді. Осы жәрмеңкеде сырнайды құйқылжыта тартып, атын билететін қытай жігіті елге өнер көрсетіп жүреді. Тайжанды оның сырнайының жаңа әрі үнділеу екендігі қызықтырады. болады. Тайжан одан «Сенің атыңды билет алсам, не берер едің?» деп сұрайды. Жігіт атын тек өзі ғана билете алатынын айтады. Тайжан оның атын билетіп берсе, қытай жігіт сырнайын сыйға тартатын болып, екеуі бәс тігіседі. Тайжан өзінің сырнайымен небір әуенге салады. Бірақ ат билей қоймайды. Сосын, болмаған соң жігіттің сырнайын сұрап алып, нағашысы үкілі Ыбырайдың «Гәккуін» тамылжыта тартады. Сол-ақ екен, ат билей жөнеледі. Қытай жігіт егер дау туғызғысы келсе, Тайжанның алғашқы сәтте-ақ ұтылғанын әрі атты билеткен сырнай өзінікі екенін тілге тиек етер еді ғой. Бірақ ол Тайжанның асқан өнеріне риза болып, жаңа сырнайын сыйға тартады. Бұл сырнайды ақын ұзақ жылдар бойы айнымас серігі етеді.
13. Басы:
Тайжан бірде Атбасар жәрмеңкесіне барады.
14. Соңы:
Сыйлық сырнай ақынға көп жыл айнымас серік болып, шабытына шабыт қосқан екен.
15. Қосымша мәлімет
16. Сандық көшірменің болуы
17. Сипаттаманы дайындаған:
Насихат Мурсалимова.