∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Жетім Жалғас тарихы / جەتىم جالغاس تارىخى

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Жетім Жалғас тарихы / جەتىم جالغاس تارىخى
3. Авторы (Айтушы)
Жыршысы: Төлегенов Сейден.
4. Жинаушы, тапсырушы:
Тапсырушысы: Төлегенов Сейден.
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
Қорға 1967 жылы тапсырған.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
682 , 5-дәптер.
8. Бет, жол саны, өлшемі
П. 1–79; Б. 79; Ж. 36; 17×21; 12×18
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Тор көзді дәптерге көк сиямен жазылған.
10. Қолжазба графикасы
Араб әрпінде.
11. Жанры
Хикаялық дастан.
12. Қысқаша мазмұны
Бұрын Жалғас деген жетім өтіпті. Оның әкесі Отарбай өмір бойы Бұқарбай байдың жылқысын бағады. Байдың сараңдығына ызаланған Отарбай көз жұмарда артында қалып бара жатқан жеті жасар Жалғасқа байдан кек алуды тапсырады. Байдың тоқалынан туған Айжан атты бойжеткен Жалғасқа ғашық болады. Жалғас байдың жылқысын бағып жүргенде, Айжан оған көңілін білдіріп, «Екеуіміз бірге қашайық», – деп ұсыныс айтады. Тоқтай бай Айжанды Сақпан атты ұлына атастырады. Уәделі күні Сақпан Айжанды алып кетіп бара жатқанда, жылқы бағып жүрген Жалғас алдынан шығады. Екеуі төбелесіп, Жалғас жеңіп шығады да, Айжанды тауға алып кетеді. Екі бай ақылдасып, оларды ұстауға он бес жігіт жібереді. Жалғас пен қасындағы екі жігіт мылтық атып, қуғыншыларды қашырып жібереді. Болыс уезден қырық солдат алдырады. Олар Жалғастарды ұстап алады. Алайда басшысы Игорь Жалғасқа жаны ашып, оны қамауға алмайды. Оны уезден сұрап алып, үйінде ұстайды. Игорьдің бастамасымен кедейлер топтаса бастайды. Олар байлардан кек алмақ болады. Кейін большевиктер келіп, байларды қырып, жарлыларға теңдік алып береді.
13. Басы:
Бір жетім ертеде өткен, аты — Жалғасы.
14. Соңы:
Тоқтатшы ақыл беріп өзіңе өзің.
15. Қосымша мәлімет
16. Сандық көшірменің болуы
17. Сипаттаманы дайындаған:
Асқар Тұрғанбаев