مانسۇر مەن دامە قىزدىڭ ايتىسى / Мансұр мен Дәме қыздың айтысы

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

مانسۇر مەن دامە قىزدىڭ ايتىسى / Мансұр мен Дәме қыздың айтысы

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

مانسۇر مەن دامە قىزدىڭ ايتىسى / Мансұр мен Дәме қыздың айтысы

3. Авторы (Айтушы)

1. مانسۇر بەگەجانۇلى / Мансұр Бегежанұлы (1875-1933). Қызылорда облысы, Шиелі ауданы, үлгілі колхозында туған. Өзбекстанның Наманған қаласында қайтыс болған. Мұсылман мектебінде оқып, білім алған. «Гауһар-Жауһар» атты дастаны бар. 2. توباقىل قىزى دامە / Тобақыл қызы Дәме. ХІХ ғасырдың аяғында, ХХ ғасырдың басында өмір сүрген. Қарақалпақ халқының белгілі айтыс ақыны.

4. Жинаушы, тапсырушы:

ناۋرىزباەۆ ابىلقاسىم / Наурызбаев Әбілқасым (1892-1972). Бұрынғы Қарағанды облысы, Жезқазған ауданы Білеуті ауыл-советінде (Қазіргі Жезқазған облысы, Қарсақпай поселкесінде) туған. 1918-50 жылдары совет, шаруашылық орындарында қызмет істеген. 1956 жылы зейнетке шыққан.

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

1950 жылдар, Жезқазған маңы.

6. Мекеме (қор иесі)

М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты.

7. Шифры

Ш. 526 (ӘӨИ)

8. Бет, жол саны, өлшемі

П.2; Б.4; Ж.21; 21х16; 7х14.

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Қолжазба күлгін түсті бояумен араб әрпінде жазылған. Араб цифрымен беттелген. Өлең жолдары әр бетке бір қатардан жазылған.

10. Қолжазба графикасы

Араб әрпі.

11. Жанры

Айтыс.

12. Қысқаша мазмұны

Қарақалпақтың Сарыбел жайлауында 1910 жылы өткен жиын-тойда Дәме мен Шиеліден келген 25-30 жастағы Мансұр айтысады. Дәменің сөз саптауы, ақындық өнері асып түседі.

13. Басы:

.تىڭداڭىز، ءسوز سويلەيدى مانسۇر اقىن، اتاعىم بۇل ولكەگە بولعان ءماشھۇر

14. Соңы:

.تۇرلەۋمەن ولەڭىمدى تولعانايىن، جەرىڭدى قورعالاتار قولعا الايىن

15. Қосымша мәлімет

Қолжазба жөндеуден өткен.

16. Сандық көшірменің болуы

Бар.

17. Сипаттаманы дайындаған:

Ернат Жаманбалинов.