∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Мұңлық-Зарлық

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Мұңлық-Зарлық
3. Авторы (Айтушы)
Наурызбек Раманқұлов. 1932 жылы Қарақалпақ СССР-і, Мойнақ ауданына қарасты Үргіт ауыльшда туылған. Бүгінгі күндері Қоңырат қаласының тұрғыны. Наурызбек жыршылық өнерді нағашысы Оразбек жыраудан және Құдайбергеннен үйренген. Наурызбек Раманқұлов – Түркіменстанға, Сыр бойына, Қазақстанға аты танылған жырау. Аталған елді мекендерде жыр айтып, ән салып, күй тартқан талант иесі.
4. Жинаушы, тапсырушы:
Қ. Саттаров, Ботакөз Мошқалова
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
1975 жылғы “Амудария құйылысындағы қазақтардың ауыз әдебиеті үлгілерін жинау” экспедициясы.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
920/20
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б. 108; Ж. 31
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Қолжазба ақ түсті кеңсе қағазына қара сиямен жазылған.
10. Қолжазба графикасы
Кирилл әрпінде
11. Жанры
Хикаялық дастан
12. Қысқаша мазмұны
Кешегі өткен заманда, Ноғайлы байтақ елінде Шаншархан деген патша өткен. Бұл патша ноғайлы елінің ұлы да, әділ патшасы болған. Қанша әділ, ұлы патша болса да бір балаға зар болған. Бір баланың дертінен алпыс әйел алады. Сонда да бала болмайды. Жасы жетпіске жетеді. Бір перзент деп қайғы шегеді. Ақыры Шаудыр шалдың қызы Қаншайымға үйленеді, одан бір ұл, бір қыз туады. Көре алмаған ханның алпыс әйелі екі баланы мыстан кемпірге алтын беріп, дарияға апарғызып тастайды да, Қаншайымның балаларының орнына екі күшікті салып қояды. Балалардың аты – Мұңлық және Зарлық болады. Екі бала мен Қаншайымның көрген азаптары, оларға қырық шілтеннен жәрдем келгені, есейген Зарлықтың Күлмесханның елінде болғаны, ақырында Мұңлық-Зарлықтың әке-шешесімен табысқаны, мыстан мен алпыс қатынның жазасын алғаны жырланды.
13. Басы:
Кешегі өткен заманда …
14. Соңы:
Қорлы байдан табылар
15. Қосымша мәлімет
Кейбір беттері қара сөзбен беріліп, өлең жолдары әр бетке бір қатардан орналасқан.
16. Сандық көшірменің болуы
Бар
17. Сипаттаманы дайындаған:
Пәкизат Әуесбаева