∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Самғұн шаһарының патшасы (Мағражын сұлу, Манбиін сұлу, Марзам сұлу хикаясы)

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Самғұн шаһарының патшасы (Мағражын сұлу, Манбиін сұлу, Марзам сұлу хикаясы)
3. Авторы (Айтушы)
Белгісіз
4. Жинаушы, тапсырушы:
Түсіпұлы Сәрсенбек
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
1913-14 жылдары жазылған.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
Қ. 700. 2-дәп.
8. Бет, жол саны, өлшемі
П.36; Б.75; Ж.30 18х20; 16х17
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Ұзын жолды оқушы дәптеріне көк сиямен жазылған.
10. Қолжазба графикасы
Араб әрпінде
11. Жанры
Ертегі
12. Қысқаша мазмұны
Самғұн шаһарының патшасы Ералы 16 жасында таққа отырады. Ералы патша әкесі айтып кеткен өсиеті бойынша өз халқын аралап, ондағы әділетсіздік, жамандықтарды жөнге салуы, кедейшілік кембағалдарға көмек етуі осы сапарда жалаңаш тезек теріп жүрген бір кедей қызын (Мағражын сұлуды) көріп, неше түрлі сұрақ қойып, қыздың дәл жауап беруі, патшаның Мағражын сұлуға құда түсіп, ата-анасын және қыздың ризашылығымен оны әйелдікке алуы, той-салтанаты, Ералы патшаның орнатқан жаңа әділдік заң-тәртіптері. Ералы патшаның Заңғар атты ұл көріп, барлық патшалықтарға той жасауы, тойға келген Дүңгек шаһарының қыз патшасы Мәнби сұлудың Ералы патшаға ғашық болуы, Ералының Манби сұлуды тоқалдыққа алып, зор салтанатты той жасауы, балуан күрес, атжарыс секілді әртүрлі жарыс, ойын-сауық, сыйлықтар. Дүңгек шаһарынан келген Марзам сұлудың жігіт болып киініп, күреске түсуі. Балуан күресінде Марзам сүлу бас балуанды жығып бір тоғыз сыйлық алуы, той ақырында Ералы патша халықтың, анасының, екі әйелінің рұқсат етуі бойынша осы балуан қыз Марзум сұлуды алып, ұл-қыз көріп, халықты әділ басқарып барлық мақсатына жеткендігі ұзақ хикая етіледі.
13. Басы:
Самғұн шаһарының патшасы Ералы 16 жасында таққа отырады.
14. Соңы:
Халықты әділ басқарып барлық мақсатына жеткен екен.
15. Қосымша мәлімет
16. Сандық көшірменің болуы
Бар
17. Сипаттаманы дайындаған:
Салтақова Жанат