∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Тоқтамыс хан мен Едіге батыр

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Тоқтамыс хан мен Едіге батыр
3. Авторы (Айтушы)
Сәлімгерей Ғайниддинұлы . 1933-34 ж.ж.
4. Жинаушы, тапсырушы:
Тілеужанов Мәтжан
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
Орал, 1954-1984 ж.ж.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
Қ. 464, 1-дәптер
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б.2; П.300; Ж.38. 31х22; 19х17
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Мәтін оқушы дәптеріне қара сиямен жинаушының қолымен жазылған.
10. Қолжазба графикасы
Араб әрпінде
11. Жанры
Тарихи аңыз
12. Қысқаша мазмұны
Тоқтамыс ханның Түкті аяқ деген құсы бопты. Сол сұңқарды тәрбиелеп бағып тұратын Құттықая деген адам болады. Сұңқар жұмыртқалаған уақытта Темір хан деген хан Құттықаяға кісі жіберіп, сұңқардың бір жұмыртқасын ханына білдірмей, беріп жібереді. Тоқтамыс хан: «Сұңқар нешеу туды? – десе, «Екеу туды», – дейді. Темірхан беріп жіберген жұмыртқасын тауыққа бастырып шығарады. Кейін Темір хан аңға шығып, сұңқарын құсқа салып, құс алдырып жүреді. Бір күндерде Тоқтамыс хан аңда жүрсе, бір сұңқар бір үлкен құсты қуып келіп, Тоқтамыс ханға жақындағанда алады. Артынан Темір хан қуып келіп «сұңқардікі» деп алып кетеді. Ол сұңқарды Құттықаяның Темір ханға ұрлап бергенін Тоқтамыс хан біліп қояды.
13. Басы:
Бұрынғы ноғай елдерінде Тоқтамыс деген хан болыпты.
14. Соңы:
Сөйтіп, Тоқтамыс ханның тұқымын құртыпты дейді.
15. Қосымша мәлімет
Бір бетке жиырма үш жолдан орналасқан.
16. Сандық көшірменің болуы
Бар.
17. Сипаттаманы дайындаған:
Салтақова Жанат