∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Қарамашақ руының төртқара болып атануы

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Қарамашақ руының төртқара болып атануы
3. Авторы (Айтушы)
Белгісіз
4. Жинаушы, тапсырушы:
Өмірзақ Ахметов
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
1990 жылы қорға түскен.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
1146
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б.1; Ж.27. 20х30;18х28
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
А4 форматтағы қағазға жазылған.
10. Қолжазба графикасы
кирилл әрпінде
11. Жанры
шежірелік аңыз
12. Қысқаша мазмұны
Әлімұлына Жаманақ (Шекті), Қарамашақ (Төртқара), Айнық (Қарасақал), Ұланақ (Қаракесек), Тегінболат (Қарасақал), Тойқожаны (Ақ кете) жатқызады. Аңызда Әлімнің үшінші ұлы Қарамашақ жайлы болып отыр. Қалмақтар қазаққа жиі шабуыл жасап жүрген кезең болатын. Солардың арасында Құба қалмақтары қазаққа шабуыл жасап мал-мүлкін талан-таражға салып, бала-шағаларын тұтқынға алып, шығыстан батысқа қарай билік құрған еді. Құба қалмақтары енді әлім руының қарамашақ деген балаларына шабуыл жасап, жерлерін тартып алуға бел байлады. Әлім балалары кеңес құрып, құба қалмақтарына қарсы шығуға ақылдасып жатты. Кеңеске қарамашақ уақытысында келе алмады. Кеңеске келген адамдар біреуді жіберіп, Қарамашақ руының қай жерде келе жатқанын қаратады. Жас жігіт қарап келіп: – Алыстан төрт қара көрінді. Олар адам ба, әлде мал ма? Оны айыра алмадым, – деді. Сол көрінген төрт қара қарамашақтар болып шығады. Содан бастап «Төртқара» деп аталып кетті.
13. Басы:
Құба қалмақтың қазаққа құтырына тиіп, шабуылдап жүрген кезі…
14. Соңы:
Төртқара деп аталып кетеді.
15. Қосымша мәлімет
Қарасөзбен әр бетке толық орналасқан.
16. Сандық көшірменің болуы
бар
17. Сипаттаманы дайындаған:
Тоғжан Әкімова