Ілім Ғайып қиссасы

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Ілім Ғайып қиссасы

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

Ілім Ғайып қиссасы

3. Авторы (Айтушы)

Тасмұхаммед Байболов 1924 жылы туған. Оңтүстік Казақстан облысы, Түркістан ауданында тұрған. 1975 жылы Меккеге қажылыққа барған. 1973-1981 жылдары Түркістан калалық мешітінде “мутабалли” қызметін атқарған.

4. Жинаушы, тапсырушы:

Кенжебек Керімбекұлы 1940 жылы Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданы, Бесарық ауылында туған. Түркістан фольклорлық экспедициясының мүшесі.

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

Белгісіз

6. Мекеме (қор иесі)

М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты

7. Шифры

920/101

8. Бет, жол саны, өлшемі

45; 27; 28,7×18,3; 22,8×5,6

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Кирилл әрпінде машинкаға басылған.

10. Қолжазба графикасы

Кирилл әрпінде

11. Жанры

Хикаялық дастан

12. Қысқаша мазмұны

Әбуәлі деген молда жолда кезіккен қубасты үйіне алып келіп қараса, сексен адам өлтірген деген жазуды оқиды. Молда басты ұнтақтап, қағазға орап, сандыққа салып қояды. Бір күні молданың қызы ұнтақтың дәмін татып көреді. Қыз содан жүкті болып, ғайыптан пайда болған баласы дүниеге келеді. Атын Ілім Ғайып қояды. Молда дүниеден өтеді. Ілім Ғайып тоғыз жасқа толғанда шешесі де қайтыс болады. Әбілқайыр патша бір күні құс жаманын, шөп жаманын, адамның жаманын тауып келіңдер деп уәзірлерін жұмсайды. Уәзірлері қырғауыл, шеңгел, басы таз Ілім Ғайыпты алып келеді. Патша оларды қабыл көреді. Уәзірлерін сынау үшін патша оларға тағы да қиын тапсырмалар береді. Уәзірлер Ілім Ғайыптың ақылымен тапсырмаларды орындайды. Өз ақылының арқасында Ілім Ғайып патшаға бас уәзір болады.

13. Басы:

Бісмілла деп сөз бастайын

14. Соңы:

Әруаққа дуа қыл енді.

15. Қосымша мәлімет

Өлең жолдары әр бетке бір қатардан орналасқан.

16. Сандық көшірменің болуы

17. Сипаттаманы дайындаған:

Жұмашай Рақыш