∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Анамыз Ақшолпанның көрегендігі жайында

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Анамыз Ақшолпанның көрегендігі жайында
3. Авторы (Айтушы)
Белгісіз
4. Жинаушы, тапсырушы:
Өмірзақ Ахметов
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
1950-1987 жж. жазылған.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
1146
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б.1; Ж.24. 30 х 21,5; 26,5 х 18,5
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Қара сиямен жазылған.
10. Қолжазба графикасы
кирилл әрпінде
11. Жанры
шежірелік аңыз
12. Қысқаша мазмұны
Алаштың әйелі Ақшолпан ана перзентті кешігіп көтереді. Ақшолпан сол кешігіп көрген балаларын көтергенде, әртүрлі нәрселерге жерік болады. Тұңғыш баласы – Ақарысты көтергенде, ол құс пен қойдың етіне жерік болады. Осы баласын дүниеге келтіргенде анамыз ауыл-аймағын жиып, тамақ береді де: «Бұл баламды көтерерде құс пен қой етіне жерік болып едім. Мұның тұқымы – майда, ұсақ және қой мінезді жуас болар», – депті. Екінші баласы Жанарысты көтергенде түйенің өркеші мен қомына, жылқының қазысы мен қартасына жерік болады. Бұл баласын туған соң шілдеханаға келген адамдарға: «Осы ұлым бойыма біткенде мен жылқының қазысы мен қартасына, түйенің өркеші мен қомына жерік болдым. Мұның тұқымында қазақтың хандық дәрежесі мен сән-салтанаты қалар, ханның тағы осы баламның ұрпағында тұрар» дейді. Ақшолпан анамыз өзінің үшінші баласын көтерерде, өзінің қосағының ерлігіне, жүректілігіне құмартады. Содан кіші баласы – Бекарысты туған соң жиналған көпшілік қауымға анамыз: «Мен осы ұлымды көтергенімде ерімнің ерлігіне құмартып едім, бұл баламның ұрпағы кілең ірі, сой болып туып, бек қазақтың қорғаны болар» деген тілегін айтқан екен.
13. Басы:
Ендігі бір ауыз сөз, анамыз Ақшолпанның көрегендігі жайында…
14. Соңы:
…“Мұны көтерерде ерімнің ерлігіне құмартып едім, бұл баламның ұрпағы кілең ірі, сой болып туып, бек қазақтың қорғаны болар!” – депті.
15. Қосымша мәлімет
Аңыз жолдары әр бетке бір қатардан орналастырылған. Қолжазба тозған, түсі оңған, жыртылған жерлері бар, әр түрлі белгілер жазылған.
16. Сандық көшірменің болуы
бар
17. Сипаттаманы дайындаған:
Тоғжан Әкімова