∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Саржан қыз бен Байдырақтың айтысы

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Саржан қыз бен Байдырақтың айтысы
3. Авторы (Айтушы)
Саржан
4. Жинаушы, тапсырушы:
Белгісіз
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
1963 ж., Жезқазған қаласы
6. Мекеме (қор иесі)
М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
526
8. Бет, жол саны, өлшемі
П. 13; Б. 26; Ж. 30; 17Х20; 14Х20
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Қолжазба дәптерге көгілдір сиялы қаламмен араб әрпінде жазылған
10. Қолжазба графикасы
Араб әрпімен
11. Жанры
Айтыс
12. Қысқаша мазмұны
Қоңырат елінде Ыбырайдың ерке өскен Саржан деген қызы әрі домбырашы, әрі әнші болған екен. «Айтыста мені кім жеңсе, соған тием, жеңілсе ат-шапан айтып аламын», — деп жұртқа хабар таратады. Мұны естіген көп дәмелі жігіттер бар өнерлерін салып айтысса да жеңіліп қайтады. Бұл дақпырт Бағаналы еліне де жетеді. Бағаналының атақты ақыны Байдырақ та ат арытып, тон тоздырып Қоңырат еліне келеді. Ата-ана, ел ақсақалдарының алдында айтылған серт бойынша айтысқа түседі. Айтыс ұзаққа созылады. Жеңісе алмаған екі жағы жұмбақпен айтысады. Мысалы, жаңбыр, жұмыртқа, айна, дойбы, шахмат, ана құрсағы, махаббат, құрдастық, зұлымдық, ғылым-білім, шындық, адалдық сияқты адам өмірі мен тарбиғат құбылыстары жұмбақ айтыстарының арқауына айналады.
13. Басы:
Байеке-ау, сөз сұраймын енді сенен
14. Соңы:
Шешуін түсіндірем әбден жайлап
15. Қосымша мәлімет
Өлең жолдары әр бетке бір қатардан орналасқан
16. Сандық көшірменің болуы
Бар
17. Сипаттаманы дайындаған:
Елмира Сманова