∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Сатыпалдыұлы Файзолла қаридың өлең шежіресі

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Сатыпалдыұлы Файзолла қаридың өлең шежіресі
3. Авторы (Айтушы)
Файзолла Сатыбалдыұлы
4. Жинаушы, тапсырушы:
Ғазиз Әмірқамзин
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
Қолжазба 1983 жылы Торғай облысының Аманкелді ауданына қарасты А.Иманов кеңшарында хатқа түсіп, институт қорына сол жылы қабылданған.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
1113
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б.13; Ж.36. 20,5 х 34; 10,5 х 27
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Тор көзді оқушы дәптерінің беттері тігінен пайдаланылып, машинкаға басылған.
10. Қолжазба графикасы
кирилл әрпінде
11. Жанры
шежіре-жыр
12. Қысқаша мазмұны
Шежіреші Нұқ пайғамбарды екінші Адам деп есептейді. Себебі ол – жер жүзін топан су басқаннан кейін адамзат ұрпағын жалғастырушы. Оның Хам, Сам, Япыс атты балаларынан жер шарының барлық халықтары өрбіген. Атап айтқанда, Африка, Америка, Азия құрлықтарындағы Негрия, Үндістан, Араб, Индия, Жапон, Бостон, Ангола, Эпиопия сияқты елдердегі қара нәсілді ұлттар мен ұлыстар Хамның ұрпақтары. Ал ақ нәсілділер қатарында Самның тұқымдары: неміс, испан, ағылшын, Италия, Белгия, Швеция және Руслан (Россия). Сары нәсілді Япыстан тарағандар: Қытай мен Түрік, Татар, Моңғолия, Иран, Ирак, Саклап, Жангория сынды елдердегі халықтар. Бұған Түркі халықтарының бәрі жатады. Файзолла қаридың пайымынша түріктен Аннас деген адам Мединаға көшіп барып, жүз жасқа келгенде Басрада қайтыс болады. Өлерінде үш әйелі мен балаларына енші беріп, дүние-мүлкін бөліске салады. Кіші әйелі төрт түлік малдан енші алып, Түркістан жеріне көшіп келеді. Одан туған үш баланың кішісі Жабилден – Мағаз, одан Ақшолпан, Ақшолпаннан Алаш тарайды. Алаштан: Сейілхан мен Жайылхан, соңғысынан Майқы туып, одан Өзбек, Сапиян тарайды. Сапияннан Аққалпақ, Айырқалпақ өрбіп, соңғысынан Қазақ пен Созақ туады. Шежіреші Қазақтан Ақарыс, Жанарыс пен Бекарыс жаралғанын айта келіп, ары қарай қазақтың төл шежіресін таратады. Сөз арасында қазақтың үш жүзге бөлінуі, олардың құрамындағы ру-тайпалар, батыр-бағландар, жер бөлісі, жоңғар шапқыншылығы, Ресей бодандығы т.б. тарихи оқиғалар баяндалады.
13. Басы:
Нұх нәби түп атамыз саналады
14. Соңы:
Осылай Нәдірқожадан таралады
15. Қосымша мәлімет
Қолжазба беттерінің аяқ жағы бүктелген. 1, 3, 5, 6, 8-13 беттері қызметкерлер тарапынан редакцияланып, көк сиямен өңделген.
16. Сандық көшірменің болуы
бар
17. Сипаттаманы дайындаған:
Тоғжан Әкімова