Сырым батырдың ханды шабуы

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Сырым батырдың ханды шабуы

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

Сырым батырдың ханды шабуы

3. Авторы (Айтушы)

Белгісіз

4. Жинаушы, тапсырушы:

Адамбаев Балтабай

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

Белгісіз

6. Мекеме (қор иесі)

М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты

7. Шифры

990

8. Бет, жол саны, өлшемі

П.1; Б.1; Ж.22. 29х20; 18х15

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Машинкада теріілген. Қолжазба ақ жіппен тігіліп, түптелген.

10. Қолжазба графикасы

Кирилл әрпінде

11. Жанры

Тарихи аңыз

12. Қысқаша мазмұны

Аңызда атасы Әбілқайыр өлген орнына Нұралының хан болуы, ханнан туған отыз ұлдың әрқайсысы әр түрлі болады. Солардың ішіндегі кейбір сотқар, ел бүлдіргіштерінің себебінен Сырым батыр ашуға булығып, қол жинап, Нұралы ханға қарсы аттанбақ болуы, мұны естіген ханның Уфа шаһарына қашып барып, сол жерді паналауы, содан оралмаған ханның орнына Сырымның хан болуы, ел үшін игі жұмыстар істеген батырдың кейбір істері патшаға жақпай, зынданға салынуы, кейін сол түрмеде өз қолымен у ішіп, өлуі жайында баяндалады.

13. Басы:

Нұралы атасы Әбілқайыр хан дүниеден қайтқан соң, оның орнына Жайықтың шығыс бетіндегі Кіші жүз нәсілдері – әлімұлы, байұлы, жетіруға хан болып тұрады.

14. Соңы:

Хиуаның ханымен дұрыс тұра алмай, әртүрлі амал-қулықтарына қарсы болып, амал көрсеткен себепті ақырында зынданға, яғни түрмеге алынып, сол түрменің ішінде өз қолымен у ішіп, дүниеден қайтқан екен, қабыры сол Хиуа шәһәрінде.

15. Қосымша мәлімет

16. Сандық көшірменің болуы

17. Сипаттаманы дайындаған:

Насихат Мурсалимова