∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Қазыбектің қалмақ еліне екінші сапары

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Қазыбектің қалмақ еліне екінші сапары
3. Авторы (Айтушы)
А.Торсықбайұлы
4. Жинаушы, тапсырушы:
Адамбаев Балтабай
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
Белгісіз
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
1014
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б.2; Ж.112. 29х20;16х23
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Машинкаға басылған қолжазбаға көк түсті қаламмен көп өзгерістер енгізген.
10. Қолжазба графикасы
Кирилл
11. Жанры
Тарихи аңыз
12. Қысқаша мазмұны
Қалмақ пен қазақтың ел шабысқан дауларын бітістіруде Қазыбек айтты деген үш биліктің бірінің тарихы айтылады. Қазыбек би өзіне қараған елін қалмақтың шабуылынан аулағырақ қонысқа ірге тептіру үшін Сарыарқаның жерін шолып қайтуға кетеді. Бұл хабарды естіген қалмақтың ханы дереу қол аттандырып Қазыбектің елін шаптырып алады. Қалмақ қолы малмен қоса жүзге тарта ер балаларды да байлап әкетеді. Оның ішінде Қазыбектің өз баласы Қазымбет те кетеді. Сарыарқаны қоныстыққа ұнатып, елге қайтқан Қазыбек өзі басшы болып қалмаққа екінші рет жол тартыпты. Атағы жер жарған Қазыбектен жасқанған Қоңтәжі хан бітім жасауға көнеді. Бірақ ер балалардың ішінен Қазымбетті қайтармау үшін, балаға құн төлеу ниетін білдіреді. Бірақ қалмақ ханының қулығын сезген Қазыбек би шешендігінің арқасында бұл жолы да шапқыншылыққа түскен балалармен қоса малын, жоғалған малының төлеуін алып қайтады.
13. Басы:
Тарихта «құба қалмақ заманы» деп атанған шақта қалмақ пен қазақтың ел шабысқан дауларын бітістіруде Қазыбек үш рет билік айтқан екен.
14. Соңы:
Ал, Қазымбеттің ұрпағы атасының шабыншылыққа түсіп кетіп, қайта келгенін өздері де растайды.
15. Қосымша мәлімет
16. Сандық көшірменің болуы
Бар
17. Сипаттаманы дайындаған:
Насихат Мурсалимова