Қарасай, Қази

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

Қарасай, Қази

3. Авторы (Айтушы)

Кәрібаев Таңатар

4. Жинаушы, тапсырушы:

Абдиева Дәметкен – 1977 жылы Нөкіс мемлекеттік университеті сырттай оқу бөлімінің қазақ тілі мен әдебиет факультетінің 3-курс студенті болған.

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

1984 жылғы Қарақалпақстан экспедициясы, Көбей Сейдеханов (1928-1996) – жазушы, аудармашы, ғалым, филология ғылымдарының кандидаты (1968). «Қазақтың Ұлы Отан соғысы кезіндегі халық поэзиясы» (1974), «Оқ пен жыр» (1985), «Күрес пен жеңіс жырлары» (1990) монографиялары, «Азатбектің алмасы» (1963) әңгімелер жинағы мен «Түркістан түлегі» (1973) повесі жарық көрген. М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты ұйымдастырған бірнеше фольклорлық-этнографиялық экспедициялар құрамында болып, көптеген рухани мұралар мен қолжазбаларды жинап, институттың қолжазба қорына тапсырған.

6. Мекеме (қор иесі)

М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты

7. Шифры

894

8. Бет, жол саны, өлшемі

180; 18; 14х20; 10,5х18

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Тор көз қалың дәптерге көк сиямен кирилл әрпінде жазылған.

10. Қолжазба графикасы

Кирилл әрпінде

11. Жанры

Батырлар жыры

12. Қысқаша мазмұны

Орақ пен Мамайдың қайтыс болғанын естіген қалмақ ханы Қондыкердің ноғайлы еліне шабуыл жасауға дайындалады. Бір кемпір Қарасай мен Қазидың жастығына қарамастан, ата-бабасы сияқты ержүрек батырлар екенін ескертіп, ноғайлыға тиіспеуге кеңес береді. Қондыкер Қырым ханы Әділге елші жіберіп, ноғайлының бодан болуын немесе Қиғаш тауда соғысқа шығуын талап етеді. Әділ хан бұл талаптан бас тартып, Қарасайдан көмек сұрайды. Алайда Қырымның қырық батырын бастап, жауға өзі аттанады. Мұны естіген Қарасай мен Қази оның соңынан қуып жетіп, шайқаста ерлік көрсетеді. Олар Әділдің жау қолына тұтқынға түскенін біліп, оны құтқаруға аттанады.

13. Басы:

Бұрынғы өткен заманда, Дін мұсылман аманда

14. Соңы:

Шұбар атқа мінетін, Шұбалаңдап желетін.

15. Қосымша мәлімет

Өлең жолдары әр бетке бір қатардан орналасқан.

16. Сандық көшірменің болуы

17. Сипаттаманы дайындаған:

Жұмашай Рақыш