ەردەن باتىر / Ерден батыр

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

ەردەن باتىر / Ерден батыр

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

ەردەن باتىر / Ерден батыр

3. Авторы (Айтушы)

Наурызбаев Әбілқасым (1892-1978) – ауыз әдебиетін жинаушы. Қарағанды облысы, Жезқазған ауданынан.

4. Жинаушы, тапсырушы:

Наурызбаев Әбілқасым (1892-1978) – ауыз әдебиетін жинаушы. Қарағанды облысы, Жезқазған ауданынан. “Бұл әңгімелерді 1915 жылы Қыдырма деген адамнан жазып алдым. Қыдырма жас кезінде Ерденді көрген жақындарының бірі екен”, – дейді Әбілқасым.

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

1915 жылы Қарағанды облысы, Жезқазған ауданында жазылған. Қолжазба қорына 1962 жылы түскен.

6. Мекеме (қор иесі)

М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты

7. Шифры

272

8. Бет, жол саны, өлшемі

8; 33; 20,7х20; 19х15,5

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Сарғыш түсті кеңсе қағазына көк сиямен араб әрпінде жазылған.

10. Қолжазба графикасы

Араб әрпінде

11. Жанры

Тарихи жыр

12. Қысқаша мазмұны

Шығармада Сандыбай баласы Ерденнің бірнеше жорығы, батырлығы, шешендігі, дауға ұста-шеберлігі баяндалады. Жыр нұсқасы жеті әңгімеден тұрады. Ерденнің батыр атануы, найзагерлігі, оның Қоқан хандығын шабуы, Сағымсары деген атының дауы, Дүтбай батырды абақтыдан босатып алуы, Аққошқармен ерегесі, губернатордан айыпсыз құтылуы, Шорманның Ерденді сынауы, аға сұлтан, болыс болғаны қара сөзбен баяндалған.

13. Басы:

ﺒﻭﻞ ﻗﻭﺠﺎﺴﺘﺌﯔ ﺠﻴﺮﻭﻒ ﺪﻩﮔﻪﻥ ﺭﻭﺌﻨﺎﻦ ﺒﻭﻠﻐﺎﻦ ﺴﺎﻨﺪ ﺒﺎﻴﺪﺌﯔ ﺑﺎﻻﺴﻰ

14. Соңы:

ﻭﺴﺌﻨﺸﺎ ﺒﺎﻘﺌﺘﻘﺎ ﻤﺎﺴﺘﺎﻨﺒﺎﻱ ﺤﺎﻠﺌﻘﻘﺎ ﺍﺮﻘﺎﺴﺌﻦ ﺴﻭﻴﻪﮔﻪﻦ ﺍﺩﺍﻢ ﺴﻭﺮﺌﻨﺒﻪﻴﺪﻯ.

15. Қосымша мәлімет

Ерден батыр. Жинаушысы – Сабыр Шәріпов // “Жаңа әдебиет” журналы, №7, 1929

16. Сандық көшірменің болуы

17. Сипаттаманы дайындаған:

Жұмашай Рақыш