Ақсүйек

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

Ақсүйек

3. Авторы (Айтушы)

Белгісіз

4. Жинаушы, тапсырушы:

Жұмабекова Б., Әбілдина М.

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

1991 жылы Қарағанды Мемлекеттік университетінің қазақ әдебиеті кафедрасы студенттерінің фольклорлық практика кезінде жинаған материалдары. Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Бесоба совхозында жазылып алынған.

6. Мекеме (қор иесі)

М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер иституты

7. Шифры

1086 (А)

8. Бет, жол саны, өлшемі

Б.4; П.1; Ж.30; 28х20; 26х17,5

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

А4 көлемдегі қағазға көк сиямен жазылған.

10. Қолжазба графикасы

Кирилл

11. Жанры

Фольклор

12. Қысқаша мазмұны

Бұл ұлттық ойын ересек жастардың ойыны болып саналады. Ертеректе бірін-бірі ұнатқан қыз бен жігіттің кездесіп, сөз байласуына «ақсүйек» ойыны дәнекер болған. «Ақсүйек» ойнау үшін айдың сүттей жарық түндері таңдалады. Ойын шарты бойынша жеңілген топ ән айтып, күй шертіп, әзіл-қалжың айтысатын, өнер көрсететін де дәстүр болған. Сондықтан бұл ойын қараңғылықта жол табуды үйретумен бірге әрі спорт әрі өнерді шыңдауға баулиды.

13. Басы:

«Ақсүйек» – қазақтың ертеден келе жатқан және кең тараған ұлттық ойыны. Жастар да, балалар да ойнай береді. Жайнаған жаздың айлы түнінде кешкі уақыттарда ойналады. Ойнаушылар тең бөлісіп, екі топ болып ойнайды. Ойынның негізгі құралы – ақсүйек.

14. Соңы:

Осылай сүйекті қолдан-қолға өткізіп, мәреге жеткізеді. Қай топтың адамы ақсүйекті мәреге жеткізе, сол топ өздеріне қарсыластарына бір ойыншыны қосып алады, ал жеткізе алмаса олардың бір ойыншысы екінші топ қалап алады. Ойын осылай жалғаса береді.

15. Қосымша мәлімет

Әр бетке қарасөз үлгісінде орналасқан.

16. Сандық көшірменің болуы

Бар

17. Сипаттаманы дайындаған:

Елмира Сманова