Бақай батыр

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

Бақай батыр

3. Авторы (Айтушы)

Белгісіз

4. Жинаушы, тапсырушы:

Исмайылов Ораз – белгілі әдебиет зерттеушісі, жазушы. Ол бұл жырдың сақталған үзіндісін 1984 жылы Сәкен Есетов марқұмның бәйбішесі Ұлжан шешейден (Талдықорған облысы, Қаратал ауданы) алғанын айтады. Дастанның авторы белгісіз, өйткені оның екінші бөлігі табылмаған. Жинаушы алты жыл іздегенімен, жалғасын таба алмаған. Сондай-ақ батырдың ұрпақтарымен кездесіп, оның қайта жерленген бейітін көреді. Құлпытаста: «Мықтыбекұлы Бақай 1803-1902» деген жазу бар екен.

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

1984 жылы 26-ақпанда Талдықорған облысы, Қаратал ауданының тұрғыны С.Есетовтің бәйбішесі Ұлжаннан О.Исмайылов алған.

6. Мекеме (қор иесі)

М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты

7. Шифры

1124, 109-110-дәптер

8. Бет, жол саны, өлшемі

16; 23; 21х17,5; 18х12

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Оқушы дәптеріне көк сиямен кирилл әрпінде жазылған.

10. Қолжазба графикасы

Кирилл әрпінде

11. Жанры

Тарихи жыр

12. Қысқаша мазмұны

Жырда қазақ пен қалмақ арасындағы бейбітшіліктің Домбауыл батырдың қазақтың бес жүз жылқысын айдап кетуімен бұзылғаны баяндалады. Бақай батыр жалғыз өзі қуып жетіп, Домбауылмен жекпе-жекте жеңіске жетеді. Ол айдап кеткен малды қайтарып, қолға түскен бес қалмаққа ат беріп, еліне жібереді. Сонымен қатар жырда Бақай батырдың он сегіз жасар сұлу мінезді Алтын атты қызы және оны айттыруға келген Ермек би туралы айтылады.

13. Басы:

Бұл дүние келеді, Әуелі мен ақырдан

14. Соңы:

Алтыннан қасиетің болсын мықты, Иә, балам, болсын, – деді, – жолың құтты.

15. Қосымша мәлімет

Талдықорған облыстық “Жерұйық” газетінің 1991 жылғы 2 ақпандағы № 8 санында жарияланған.

16. Сандық көшірменің болуы

17. Сипаттаманы дайындаған:

Жұмашай Рақыш