Оңғар жырау мен Ырысты қыздың айтысы

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Оңғар жырау мен Ырысты қыздың айтысы

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

Оңғар жырау мен Ырысты қыздың айтысы

3. Авторы (Айтушы)

Оңғар жырау Дырқайұлы

4. Жинаушы, тапсырушы:

Әлқуат Қайнарбаев

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

1950 жылдар, Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы. Институт қорына 1964 жылы түскен.

6. Мекеме (қор иесі)

М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты

7. Шифры

501

8. Бет, жол саны, өлшемі

П. 4; Б, 1-8; Ж. 21; 21Х18; 29Х20

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Ақ қағазға орыс әрпімен, қара қарындашпен түсірілген

10. Қолжазба графикасы

Орыс әрпімен

11. Жанры

Айтыс

12. Қысқаша мазмұны

1885 жылдар шамасында Оңғар жырау Үргеніш пен Бұхара арасында көмір сатып кіре айдайды. Көш жөнекей Төбе тайпасының қызы Ырыстымен кезігеді. Оңғар: «Күн-түн қатып келе жатқан керуеншіміз, түстенетін үй керек, қойыңды сой, он адаммен үйіңе түстенемін», -деп қыздың ақыл-санасын байқамақшы болады. Қыз: «Қонақ қабылдайтын мезгіл жоқ. Жаңа қонысқа енді көшіп келдік, мал жайлауда», деп мән-жайын түсіндіреді.

13. Басы:

Етікші етік тігер бізіменен, Бізден соң, ине жүрер ізіменен.

14. Соңы:

Оңғардың Ырыстымен айтысының, Аяғы соныменен тамам-тағы

15. Қосымша мәлімет

«Оңғар мен Ырысты қыздың айтысы. Қармақшы қыстағындағы Мақыұлы Шеріш пен Асқарбайұлы Жеркеннен алынған. Айтыс 1885 жылдары болған», -деген жазу кездесті.

16. Сандық көшірменің болуы

Бар

17. Сипаттаманы дайындаған:

Елмира Сманова