∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Баянша атаның сөзінен

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Баянша атаның сөзінен
3. Авторы (Айтушы)
Белгісіз
4. Жинаушы, тапсырушы:
Ш.Дүйсекеев
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
Қорға 1958 жылы тапсырған.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
ӘӨИ:Қ.142, 3-дәп.
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б.2; П.2; Ж.33 28,5х20,5; 18х23,5
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Кеңсе қағазына машинкамен терілген.
10. Қолжазба графикасы
Кирилл әрпінде
11. Жанры
Әңгіме
12. Қысқаша мазмұны
Шатаның шын аты Жалмағамбет екен. Өзі Павлодар облысы, Баян ауданында туған. Әкесі – Дүрілдек деген адам. Шатаның әкесі жасында өліп, шешесі Айдана жесір қалып, Шатаны арқалап жүріп, тәрбиелеп өсірген екен дейді. Шатаның әкесі де, өзі де өте кедей болған, өзі де, шешесі Айдана да байлардың есігінде жалшылықта жүрген. Жасынан жоқшылық, зорлықты көп көрген ол байлардың көрсеткен қиянатына шыдамайды. Байлардан кегін алудың жолын қарастыра бастайды. Әкесі Дүрілдектің тірі күнінде Айдабол Әйтеннің Әбіші дейтін кісіден көрген қиянаты, зорлығы Шатаның есіне түседі. Сонымен Шата бір күні басқарманың киімін киіп, беліне қылыш байлап, қас қарайғанда бағанағы Әбіштің үйінің қасына өзі секілді ауылдағы 2-3 жігітті ертіп келеді. Келісімен Әбішті қорқытып, жауапқа шақырып, ананы-мынаны қысып сұрайды. Одан кейін бір кездері Баян Дүрілдек деген нашар адамға қалайша зорлық жасағанын сұрап, қысады. Содан кейін Әбішті тал қораптың астына жауып қояды. Біраздан кейін Әбішті қораптан шығарып, тағы да жауап алған кісі болып, оған аяғын сипатып, арқасын қасытады. Сонымен түн ішінде ешнәрсеге қарамастан Әбішке бар білгенін істеп, оның әкесіне жасаған қиянаты үшін кегін қайтарған екен.
13. Басы:
Шатаның туған жері қазіргі Павлодар облысы, Баян ауданы, руы – Айдабол.
14. Соңы:
Шата – кек алудың жолын ол кездегі зорлық иелеріне ақысын жібермеудің жолын көп іздеген адам.
15. Қосымша мәлімет
16. Сандық көшірменің болуы
Бар
17. Сипаттаманы дайындаған:
Салтақова Жанат