Шораяқтың Омары мен Таубайдың Жүсібінің айтысқаны

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Шораяқтың Омары мен Таубайдың Жүсібінің айтысқаны

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

Шораяқтың Омары мен Таубайдың Жүсібінің айтысқаны

3. Авторы (Айтушы)

Шораяқтың Омары

4. Жинаушы, тапсырушы:

Қайнарбаев Әлқуат

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

1948 ж., Қызылорда облысы, Қармақшы ауданы

6. Мекеме (қор иесі)

М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты

7. Шифры

501

8. Бет, жол саны, өлшемі

П. 12; Б. 12; Ж. 25; 31Х28; 19,5Х12

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Шақпақ жолды ақ қағазға қарындашпен қазіргі қазақ әрпінде жазылған. Түбі ақ жіппен тігіліп, сұр папкаға салынған.

10. Қолжазба графикасы

Кирилл әрпімен

11. Жанры

Айтыс

12. Қысқаша мазмұны

Бұл айтысқа 1913 жылдар шамасында бірнеше ақын қатысқан. Шораяқтың Омарының Әбішке жазғаны, Таубайдың Жүсібінің Әбішке жақтасып Шораяқтың Омарына жазғаны, Ыбыраш Ержанұлының Омарға жақтасып Таубайдың Жүсібіне жазғаны, Таубайдың Жүсібінің Ыбыпашқа жазғаны, тағы да осындай боп бірін-бірі жақтасқан айтыс көпке созылады. Айтыстың жалпы мазмұны бір-біріне ақыл-кеңес, ғибрат сөздер айтудан ары аспайды. Бір-бірмен орынсыз сөз таластыру жағы да өршіп отырады. Халық қамын, ел тауқыметін артқан, шаруа қамын, ел қамын, ерлер қамын ойлап айтқан, тебіренген терең ой айтыста байқалмайды. Ақын Тұрмағамбет Ізтілеуов аралық сөз айтқан. Ел арасын шағыстырудан, егестен туған айтыс үлкен мазмұнға құрылмаған. Айтыс толық он бір буынды қара өлең үлгісімен құрылған.

13. Басы:

Баласы батыр Әбіш Ботабайдың, Өлшеусіз озат сөйлеп діннен тайдың.

14. Соңы:

Жұмбақ қылып не қажет, Болмашыны айтып бояулап.

15. Қосымша мәлімет

Өлең жолдары әр бетке бір қатардан орналасқан

16. Сандық көшірменің болуы

Бар

17. Сипаттаманы дайындаған:

Елмира Сманова