∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Абайдың немере туысы Ахат Құдайбердиевтің әңгімесі

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Абайдың немере туысы Ахат Құдайбердиевтің әңгімесі
3. Авторы (Айтушы)
Ахат Құдайбердиев
4. Жинаушы, тапсырушы:
Сайлау Жақыпов
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
1961, 1983 жылдары Семейде жазылған.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты
7. Шифры
ӘӨИ: Қ.914.
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б.3; П.2; Ж. 39 20х30; 18х26
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Кеңсе қағазына жасыл сиямен жазылған.
10. Қолжазба графикасы
Кирилл әрпінде
11. Жанры
Әңгіме
12. Қысқаша мазмұны
Абай адамды бағалағанда, бай, кедейлігіне қарамайды екен. Әнет Өмірбек деген кедей адамды сөзге тапқыр, шыншыл қасиеттеріне қарап, Абай оны қатты құрметтейтін, мәжілістерге қатыстырып, кейде онымен жеке сырласатын да болған. Оны көпшілігі жақтырмаған. Атақты Әнет бабаның тұқымы болғандықтан, ел оны Әнет Өмірбек деп атапты. Абай көпшіліктің жақтырмайтынын біліп: «Менің білмегенімді осы Өмірбек біледі, білмегенімді осыдан сұрап аламын» деп тойтарыс беріп отырған. Бір мәжілісте сөздің реті келіп қалып, Өмірбек Абайға: «Абай, атаң шөккен түйеге міне алмайтын деуші еді. Сен қайдан жақсы болып тудың?» – депті түйеден түскендей етіп. Көпшілік жақтырмай, «Бұған Абай не айтар екен?» деп дуылдасып қалады. Сонда Абай: «Бұл Өмірбек дұрыс айтып отыр, – дегенде, бәрі не айтар екен деп таңырқап қалады. «Айдос бабамды айтқаны емес пе», – деп Абай үнсіздікті бұзғанда, отырғандар Өмірбек сөзінің төркінін енді ғана ұғып, ойлары Абайдың төртінші атасы Айдосқа ауып, «Абай одан әрі не айтар екен?» десіп аңырап қалған. «Ей, Өмірбек! – депті Абай сөзін жалғастырып, – Ер тағайына (ұлы нағашына) тартады екен. Менің ұлы нағашым керей Ер Жәнібек қазақтан асып туған. Қазақта Сырым батырдан басқа, үш қасиетті бірдей ұстаған ер Жәнібек қана. Ер Жәнібек әрі батыр, әрі ақын, әрі шешен атаныпты, осы үш қасиеті маған келмеді деймісің?» – деп сөзін аяқтапты.
13. Басы:
Ахат Құдайбердиев – Құнанбайдың Күңке деген бәйбішесінен туған Құдайбердінің немересі, Шәкәрім қажының баласы.
14. Соңы:
Айдостан бұрын Айпара адуындығымен, сөз тапқырлығымен және көріпкел, болжағыштығымен аты елге кең жайылыпты.
15. Қосымша мәлімет
16. Сандық көшірменің болуы
Бар
17. Сипаттаманы дайындаған:
Салтақова Жанат