∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Қашағанға Ізбас байдың айтқан сөзі, оған Қашағанның берген жауабы

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Қашағанға Ізбас байдың айтқан сөзі, оған Қашағанның берген жауабы
3. Авторы (Айтушы)
1. Қашаған Күржіманұлы (1841-1929). Қазақстанның батыс өлкесінен шыққан әйгілі ақпа ақындардың бірі. Айтыстарда үнемі жеңіспен шығып жүрген жүйрік ақын. Ол Түркімен ССР-і, Ташауыз облысы, «Қырық кез» ауылында қайтыс болған. 2. Ізбас. Адай руынан.
4. Жинаушы, тапсырушы:
Жүсіпов Құмар. Ол 1905 жылы Гурьев облысы, Кендірлі деген ауылда туып-өскен. 1943 жылдан бастап ақындар айтысына қатысқан. Институт қорына көптеген ауыз әдебиеті үлгілерін тапсырған.
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
1961 жыл, Гурьев облысы.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты.
7. Шифры
Ш. 366 (ӘӨИ)
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б.10, П.5, Ж.21; 20х17; 19х12
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Тор көзді дәптерге күлгін сиямен қазақ әрпінде жазылған. Ақ қағазбен тысталған. Өлең жолдары әр бетке бір қатардан орналасқан.
10. Қолжазба графикасы
Кирилл әрпі. Араб цифрымен беттелген.
11. Жанры
Ақындар айтысы.
12. Қысқаша мазмұны
Жасы 80-ге келген Қашаған ақынға Ізбас бай тіл тигізе сөйлейді. «Қашқаныңа қоймайтын мына менмін, айтысайық», – деп өктеммен сөйлейді. Қашаған өз кезегінде байлықтың буына мастанған, жастықтың желігімен намысын қорлағысы келген Ізбастың кім екенін әшкере етеді. «Қобыланға тиіскен қарғадай болма», «Жапалақтың аң алғанын көрмеп ем», «Маған соқтығам деп елге бекерге күлкі болдың», – деп келемеждейді. Ізбастың айтқан бір ауыз өлеңіне Қашағанның жауабы ұтымды да өткір шыққан. Қашағанның сөзі – ақынның төкпелігін танытатын жолдар.
13. Басы:
Қашаған болсаң, қ… Барың болса, аяма,
14. Соңы:
Қабақан сорын жайлаған, Тентек құстың басындай.
15. Қосымша мәлімет
Жоқ.
16. Сандық көшірменің болуы
Бар.
17. Сипаттаманы дайындаған:
Ернат Жаманбалинов.