∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Жұпаркүл мен Әбіштің айтысы

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Жұпаркүл мен Әбіштің айтысы
3. Авторы (Айтушы)
1. Әбіш. Өмірі туралы Мәлімет жоқ. 2. Жұпаркүл (1895-1962). Шымкент облысының Арыс ауданында туып өскен. Жұпаркүлдің шешесі Қанша сауыққой, әнші болған. Ол өзінің қызы Жұпаркүлді де жастайынан өлеңге үйретіп тәрбиелейді.
4. Жинаушы, тапсырушы:
Иманалиев Жаулыбай. Шымкент облысы, Шаян ауданы, «Алғабас» совхозында туған.
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
1962 жыл, Шымкент облысы, Шаян ауданы.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты.
7. Шифры
Ш. 335 (ӘӨИ)
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б.8-22, П.8, Ж.12; 28х20, 19х15
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Жолсыз сарғыш қағазға көк сиямен қазіргі қазақ әрпінде жазылған. Қолжазба қатты сарғыш қағазбен тысталып, түбі тігілген. Өлең жолдары әр бетке бір қатардан орналасқан.
10. Қолжазба графикасы
Кирилл әрпі. Араб цифрымен беттелген.
11. Жанры
Қара өлең айтысы
12. Қысқаша мазмұны
Жұпаркүл мен Әбіш айтысы – қара өлең айтысы. Бірін-бірі мақтау, сағыныш, ардақтау, ара-тұра қайымдасып та кетеді. Айтыста танысып-біліскені айтылады. «Сырымды саған айтпай, кімге айтайын, сен де кеудеңдегі мүддеңді айта бергін», – дейді Жұпаркүл. Жігіт көшіп кеткен қызға сағынышын білдіреді. «Ескі жұртыңа қарағанда көзіме оттай басыласың», – дейді. Қыз да: «Мал тапқан жігіт қыз иесі, сізді ойлап, жеңім жастық, етегім төсек болды, бұл дүниеде опадан артық не бар?!» – деген сезімін білдіреді.
13. Басы:
Сайрамыңыз, Шайқалар ел көшкенде айраныңыз.
14. Соңы:
Кететұғын жағыңа бізді ала кет, Сізден қалып не болмақ көрген күнім.
15. Қосымша мәлімет
Жоқ.
16. Сандық көшірменің болуы
Бар.
17. Сипаттаманы дайындаған:
Ернат Жаманбалинов.