Тойбастар

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

Тойбастар

3. Авторы (Айтушы)

Қайнарбаев Әлқуат (1898-1979) – Қызылорда облысы, Қармақшы ауданынан. Ұзақ жылдар партия-совет орындарында қызмет істеген. Ол 1934 ж. бастап Қазақ ССР Ғылым академиясына көптеген ауыз әдебиеті үлгілерін – Сыр бойынан шыққан Оңғар, Базар жырау, Ерімбет, Кете Жүсіп шығармаларын жинап тапсырған жинаушылардың бірі. Оның жазғандарының бірсыпырасы «ХVІІІ-ХІХ ғасырлардағы қазақ ақындарының шығармалары» және «ХХ ғасырдағы қазақ ақындарының шығармалары» деген жинақтарда жарияланды. Сондай-ақ айтыс томдарында жинаған айтыстары енді

4. Жинаушы, тапсырушы:

Жинаушысы: Бимағанбетов Мұстахи. Тапсырушысы: Әнуар Омаров.

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

1957 жыл, Гурьев экспедициясы.

6. Мекеме (қор иесі)

М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты.

7. Шифры

Ш. 146 (ӘӨИ)

8. Бет, жол саны, өлшемі

Б.2; П.1; Ж.49; 33х20; 30х14

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Шығарма тор көз дәптерге көк сиялы қаламмен жазылған. Қолжазбаның ақауы жоқ. Мәтін әр бетке бір қатардан орналасқан.

10. Қолжазба графикасы

Кирилл әрпі. Еуропа цифрымен беттелген.

11. Жанры

Тойбастар.

12. Қысқаша мазмұны

Бұрын-соңды жарияланбаған бұл мәтінде той иесі қызды мақтау, қазақы тойдың салтын дәріптеу сияқты ізгі ойлар айтылады. Өлеңнің құрылысы төрт тармақты, бес тармақты, алты және көп тармақты болып келеді. Он бір – он екі буынды өлең үлгісінде айтылады.

13. Басы:

Әуелі той бастамақ бізге міндет, Міндеттен құтылалық болсақ үмбет.

14. Соңы:

Осы жерде сіздің тойды естіген соң, Құс болып ұшып келдім байлап қанат.

15. Қосымша мәлімет

Жоқ.

16. Сандық көшірменің болуы

Бар.

17. Сипаттаманы дайындаған:

Ернат Жаманбалинов.