Жар-жар

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

Жар-жар

3. Авторы (Айтушы)

Белгісіз.

4. Жинаушы, тапсырушы:

Саттаров Қыдырәлі (1936-2011) – фольклортанушы, зерттеуші, халық мұрасын жинаушы ғалым. Филология ғылымдарының докторы, профессор. Ол Қазақстанның оңтүстік өңірінен, Өзбекстан аумағындағы қазақтар арасынан халық мұрасын жинауды ұйымдастырған, оларды жүйелеп, бастырып таратқан, ел ішіне насихаттаған. Қ.Саттаров Оңтүстік Қазақстан және Өзбекстанның Ташкент өңіріне бірнеше фольклорлық-этнографиялық экспедициялар ұйымдастырып, оларды басқарды. Ел арасынан жинаған халық әдебиеті үлгілерінің 200 жинақтан тұратын топтамасын М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институтының Қолжазба қорына тапсырған.

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

1981 жылы, Мырзашөл.

6. Мекеме (қор иесі)

М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты.

7. Шифры

Ш.920/56 (ӘӨИ)

8. Бет, жол саны, өлшемі

Б.3; П.3; Ж.54; 32х20; 28х16

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Шығарма кеңсе қағазына қара сиямен кирилл әрпінде түсірілген.

10. Қолжазба графикасы

Кирилл әрпі. Еуропа цифрымен беттелген.

11. Жанры

Жар-жар.

12. Қысқаша мазмұны

Өлеңнің бастапқы шумақтары төрт тармақты, жеті буынды жыр үлгісімен басталып, соңы ұзынды-қысқалы айнымалы ырғақпен айтылады. «Жар-жардың» бұл қалыптасқан, жаттанды мәтініндегі сөз образдары мен өлең өлшемдерінің ішкі логикалық байланыстары берік сақталған. Өлең нағыз фольклорға тән поэтикалық тілмен, тіпті кейбір жолдары риторикалық сұрай арнау түрінде келеді.

13. Басы:

Әу жар болсын, жар болсын, Жар-жар болсын, жар-жар-ай.

14. Соңы:

Көктемеде қой өлер, Қомырт болып.

15. Қосымша мәлімет

Жоқ.

16. Сандық көшірменің болуы

Бар.

17. Сипаттаманы дайындаған:

Ернат Жаманбалинов.