Беташар

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

1. Реестрдің идентификаторы

2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)

Беташар

3. Авторы (Айтушы)

Базарбаев Әлмен – 1912 жылы Өзбекстан Республикасы Бұхара облысы, Тамды ауданында туған. «Қырымның қырық батыры» тобындағы дастандарды, Маңғыстау, Қызылқұм, Сыр өңірі ақындарының жырларын жаттап, орындаушы. Халық ақыны.

4. Жинаушы, тапсырушы:

Қ.Саттаров, Т.Оңғарбаев.

5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)

1974 жылы Тамды фольклор экспедициясы кезінде жазылып алынған.

6. Мекеме (қор иесі)

М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты

7. Шифры

Ш.920/35 (ӘӨИ)

8. Бет, жол саны, өлшемі

Б.5; П. 5; Ж. 102; 21,5х20; 20х15

9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы

Мәтін кеңсе қағазына қара сиямен кирилл әрпінде түсірілген.

10. Қолжазба графикасы

Кирилл әрпі.

11. Жанры

Беташар.

12. Қысқаша мазмұны

Бұл беташар жыр өзге жырлар секілді шұбыртпалы ұйқаспен емес, қара өлең ұйқасымен жазылған. Төрт тармақты, көлемді беташар жыры. Жыр мазмұнында келінге жат жұртқа келгені, оның өзінің міндеттері бар екені өлеңге қосылып, тыйым да айтылады. Бұдан әрі туған-туысымен таныстырып, сәлем салдырады.

13. Басы:

Салт болған келін түссе бетін ашқан, Ежелден елге мұра шашу шашқан.

14. Соңы:

Ең соңғы сәлеміңді істеп жібер, Жиналған халайыққа – осы көпке!

15. Қосымша мәлімет

Жоқ.

16. Сандық көшірменің болуы

Бар.

17. Сипаттаманы дайындаған:

Ернат Жаманбалинов.