∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Беташар

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Беташар
3. Авторы (Айтушы)
Белгісіз.
4. Жинаушы, тапсырушы:
Жинаушысы: Тілеужанов Мәтжан (1927-1995) – әдебиеттанушы, филология ғылымдарының докторы, профессор. Ол Батыс Қазақстан аумағынан фольклорлық мұраларды ұзақ жыл бойы жинап, Әдебиет және өнер институтының қолжазба қорына тапсырған. Сондай-ақ республикада тұңғыш рет «Этнопедагогика және фольклор» кабинетін ұйымдастырып, ел ішіндегі қолөнер туындыларын жинаған. Тапсырушысы: Ғұмарова Мәлике (1918-1987) – фольклортанушы, текстолог ғалым, филология ғылымдарының кандидаты (1953). Бұрынғы Орал облысы, Орда ауданында туған. 1943-1987 жылдары Қазақ ССР ҒА-ның Тіл және әдебиет институтының Текстология, қолжазба бөлімінде жұмыс істеген. «Жамбыл шығармалары» жинағын, «Көрұғлы», «Қамбар» т.б. батырлық жырын құрастырған. «Қазақ қолжазбаларының ғылыми сипаттамасына» батырлық, ғашықтық жырларға сипаттама жазды. «Қамбар батыр», «Қыз Жібек» жырларының ғылыми басылымын дайындады. Халық ақындарының өлеңдері мен айтыстарын жинады. ОҒК және ӘӨИ Қолжазба қорларындағы сирек қолжазбаларды жүйелеген.
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
1957 жылы Батыс Қазақстан облысының Теңіз ауданынан жазып алған.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты.
7. Шифры
Ш.910/2 (ӘӨИ)
8. Бет, жол саны, өлшемі
Б.5; П. 4; Ж. 108; 21,5х20; 20х15
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Мәтін машинкаға терілген.
10. Қолжазба графикасы
Кирилл әрпі
11. Жанры
Беташар.
12. Қысқаша мазмұны
Беташар жырдың басында келіннің сұлулығын асырып, түрлі теңеулермен жеткізеді. Тек келіннің сұлулығын ғана жырлап қана қоймай, оған өсиет те айтылады. Беташардың негізгі мазмұнына сәйкес қайын атасынан бастап, қайын сіңлісіне дейі әрбірін атап, сәлем салғызады. Ең соңында бет ашушы өзіне де сәлем салдырып, иіліп сәлем салған келінге үйіне кіре беруін айтады.
13. Басы:
Ал айтайын асқандай, Дария тулап тасқандай.
14. Соңы:
Сыйың болды осымен, Тұр да орныңнан жүре бер!
15. Қосымша мәлімет
Жоқ.
16. Сандық көшірменің болуы
Бар.
17. Сипаттаманы дайындаған:
Ернат Жаманбалинов.