∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞ ₸ ∞ Қазақ қолжазбалары ∞ ₸ ∞ Qazaq qoljazbalary ∞ ₸ ∞ قازاق قولجازبالارى ∞

Қазақ қолжазбаларының жеке сипаттамасы

Мақпал сұлудың хикаясы

1. Реестрдің идентификаторы
2. Қолжазбаның атауы (түпнұсқалық атауы)
Мақпал сұлудың хикаясы
3. Авторы (Айтушы)
4. Жинаушы, тапсырушы:
Сәрсенбек Түсіпұлы.
5. Қашан, қайда жазылған (қорға түсуі, экспедициясы)
Сәрсенбек Түсіпұлы бұл ертегіні Стамбул баспасынан шыққан «Қырық сұлу” кітабынан 1914 жылы оқып, жаттап кейін қазақ тілінде қағазға түсірген.
6. Мекеме (қор иесі)
М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты.
7. Шифры
Қ.693, 9-дәптер.
8. Бет, жол саны, өлшемі
Беті — 21; Парағы — 10; Жол саны — 30. Өлшемі: 17х21; 15х19
9. Материалы (қағазы, сиясы), жағдайы
Шақпақ жолды дәптер қағазына көгілдір сиямен жазылған.
10. Қолжазба графикасы
Араб әрпінде.
11. Жанры
Ертегі.
12. Қысқаша мазмұны
Исмен шаһарының патшасы Қайдар әділдігімен елге сүйікті болады. Үйленерде сұлу, ақылды әрі өзіне екі ұл, бір қыз сыйлайтын қызды алуға шарт қояды. Уәзірлері кедей отбасындағы ақылды Мақпал қызды тауып, патша оған үйленеді. Мақпал екі егіз ұл – Қамит пен Уәлиәтті, кейін Сымбат атты қызды дүниеге әкеледі. Қартайған шағында Қайдар патша патшалығын екіге бөліп, ұлдарын билеуші етеді. Жылдар өткен соң Уәлиәт әйелінің опасыздығын көріп, оны өлтіреді. Кейін ағасы Қамит те әйелінің адалдығынан күмәнданады. Содан екі ағайынды әйел атаулыға сенбей, күн сайын бір қызға үйленіп, келесі күні өлтіріп отыруға серт береді. Кезек бас уәзірдің ақылды қызы Көріпкелге келгенде, ол патшаға бірінен соң бірі жалғасқан 41 ертегі айтып, уақыт ұтады. Осы аралықта патшадан ұл табады. Көріпкелдің ақылдылығы мен адалдығын көрген Қамит патша әйелдердің бәрі бірдей емес екенін түсініп, оны өлтірмей, мәңгілік жары етеді.
13. Басы:
Исмен шаһарының патшасы Қайдар мырза 18 жасында әкесінің тағына отырып…
14. Соңы:
Қалит патша әйел затының барлығы бірдей еместігін біліп, бұл қыздың басын алмай өзіне мәңгілік жар етіп алады.
15. Қосымша мәлімет
16. Сандық көшірменің болуы
17. Сипаттаманы дайындаған:
Насихат Мурсалимова.